Homiladorlik — oila hayotidagi muhim bosqich, ayniqsa u AQShga koʻchib kelgandan keyin kechsa. Boʻlgʻusi ota-onalar nafaqat bolaning tugʻilishiga tayyorgarlik koʻrishi, balki yangi sogʻliqni saqlash tizimi, tibbiy sugʻurta, shifokor tanlash va tugʻruqni tashkil qilishni ham oʻrganishi kerak. Koʻplab immigrantlar uchun aynan tibbiy masalalar yangi mamlakatdagi dastlabki oylarning eng murakkablaridan biriga aylanadi.
Amerika tizimi koʻpchilikka tanish MDH va Yevropa mamlakatlarinikidan farq qiladi. Bu yerda tibbiy xizmatlarning aksariyati sugʻurta kompaniyalari va xususiy klinikalar orqali koʻrsatiladi, shuning uchun davolanish narxi tanlangan sugʻurta qoplamiga bevosita bogʻliq. Aynan shuning uchun boʻlgʻusi ota-onalar kutilmagan xarajatlardan qochish uchun tibbiy yordam tizimi qanday ishlashini oldindan tushunishi muhim.
Shifokorga qachon murojaat qilish kerak
Homiladorlik testi ijobiy chiqqandan keyin shifokorga birinchi tashrifni keyinga qoldirmang. Odatda birinchi maslahat homiladorlikning 6-10 haftasiga tayinlanadi. Aynan shunda muddat tasdiqlanadi, onaning sogʻliq ahvoli baholanadi va keyingi kuzatuv rejasi tuziladi.
Birinchi qabulda shifokor:
- tibbiy tarixni toʻplaydi;
- surunkali kasalliklarni aniqlashtiradi;
- tahlillar tayinlaydi;
- tugʻruqning taxminiy sanasini belgilaydi;
- keyingi kuzatuv jadvali haqida gapirib beradi.
Boʻlgʻusi ona qanchalik erta hisobga qoʻyilsa, homiladorlik kechishini nazorat qilish va boʻlishi mumkin boʻlgan asoratlarni oʻz vaqtida aniqlash shunchalik oson.
Homiladorlikni kim kuzatib boradi
AQShda homiladorlikni turli mutaxassislar kuzatib borishi mumkin.
Eng koʻp uchraydiganlari:
- OB-GYN — akusher-ginekolog;
- Family Doctor — oilaviy shifokor;
- Certified Nurse Midwife — diplomli doya.
Koʻpchilik ayollar aynan akusher-ginekolog kuzatuvida boʻladi. Agar homiladorlik asoratsiz kechsa, kuzatuvning bir qismini doya olib borishi mumkin. Surunkali kasalliklar yoki homiladorlik xavfi yuqori boʻlganda ayol yuqori xavfli homiladorlik mutaxassislariga (Maternal-Fetal Medicine) yoʻllanadi. Shifokorni tanlashdan oldin u sizning tibbiy sugʻurtangizni qabul qilishiga ishonch hosil qilgan maʼqul.
Tibbiy sugʻurta
Sugʻurta — homiladorlik davridagi eng muhim mavzulardan biri. Sugʻurtasiz homiladorlikni kuzatish va tugʻruq narxi oʻn minglab dollarga yetishi mumkin. Hatto oddiy tabiiy tugʻruq ham 15-20 ming dollardan ortiq summaga tushishi, kesar kesish esa ancha qimmatga tushishi mumkin.
Koʻpchilik sugʻurta polislari quyidagilarni qoplaydi:
- shifokor maslahatlari;
- laboratoriya tahlillari;
- UTT;
- gospitalizatsiya;
- tugʻruq;
- tugʻruqdan keyingi kuzatuv.
Biroq deyarli har bir sugʻurtaning oʻz shartlari bor.
Kuzatuvni boshlashdan oldin quyidagilarni aniqlashtirish tavsiya etiladi:
- fransiza (deductible) hajmi;
- qoʻshimcha toʻlov (copay) summasi;
- maksimal shaxsiy xarajatlar (out-of-pocket maximum);
- tanlangan gospital sugʻurta tarmogʻiga kiradimi.
Ayrim oilalar homiladorlik davridagi tibbiy xarajatlarni toʻliq yoki qisman qoplaydigan Medicaid davlat dasturiga haqli.
Qanday tekshiruvlardan oʻtiladi
Homiladorlik davomida boʻlgʻusi ona koʻp sonli tekshiruvdan oʻtadi.
Birinchi trimestrda odatda quyidagilar bajariladi:
- qonning umumiy tahlili;
- siydik tahlili;
- qon guruhini aniqlash;
- infeksiyalarga tekshiruv;
- birinchi ultratovush tekshiruvi.
Ikkinchi trimestrda genetik skrininglar, homila rivojlanishining batafsil UTTsi va qoʻshimcha laboratoriya tekshiruvlari oʻtkazilishi mumkin. Uchinchi trimestrda shifokor bolaning oʻsishini, homilaning holatini, yurak urishini va boʻlgʻusi onaning ahvolini muntazam nazorat qiladi.
Taxminan 24-28 haftada deyarli barcha homiladorlarga gestatsion diabet testi tayinlanadi. Zarur boʻlsa, tekshiruvlar tez-tez tayinlanishi mumkin.
Qabullar qanchalik tez-tez oʻtadi
Shifokorga tashrif jadvali asta-sekin oʻzgaradi.
Odatda kuzatuv quyidagicha koʻrinadi:
- 28 haftagacha — taxminan oyiga bir marta;
- 28-haftadan 36-haftagacha — har ikki haftada;
- 36-haftadan keyin — tugʻruqqacha har hafta.
Har bir tashrif vazn, bosim, qorin oʻlchamlari, bolaning yurak urishi nazorati va ayolning oʻzini qanday his qilayotganini muhokama qilishni oʻz ichiga oladi. Shikoyatlar paydo boʻlsa, shifokor qoʻshimcha tekshiruvlar tayinlashi yoki kuzatuv rejasini oʻzgartirishi mumkin.
Tugʻruqqa tayyorgarlik
Boʻlgʻusi ota-onalarning koʻpchiligi oldindan maxsus tayyorgarlik kurslaridan oʻtadi.
Ularda quyidagilar haqida gapiriladi:
- tugʻruq qanday boshlanadi;
- gospitalga qachon borish kerak;
- ogʻriqni qoldirishning qanday usullari bor;
- qanday toʻgʻri nafas olish kerak;
- tiklanish qanday kechadi;
- chaqaloqni qanday parvarishlash kerak.
Koʻplab gospitallar tugʻruq boʻlimlari boʻylab ekskursiya tashkil qiladi. Boʻlgʻusi ota-onalar palatalar, uskunalar va turish qoidalari bilan oldindan tanishadi. Tugʻruqning taxminiy sanasidan bir necha hafta oldin gospitalga sumka va hujjatlarni tayyorlab, marshrutni oldindan oʻylab qoʻyish tavsiya etiladi.
Tugʻruq qayerda oʻtadi
Tugʻruqlarning aksariyati gospitallarda oʻtadi. Kelgandan keyin ayolni mutaxassislar koʻrikdan oʻtkazadi, bachadon boʻyni ochilishini va bolaning ahvolini baholab, tugʻruqni keyingi olib borish haqida qaror qabul qiladi.
Koʻplab kasalxonalarda tugʻruq uchun alohida palatalar beriladi, ayol u yerda bola tugʻilgunga qadar qoladi. Sherikli tugʻruq odatiy amaliyot hisoblanadi. Turmush oʻrtogʻi yoki boshqa yaqin kishi deyarli butun jarayon davomida yonida boʻlishi mumkin.
Ayrim oilalar Birth Center — imkon qadar tabiiy tugʻruqqa moʻljallangan ixtisoslashgan tugʻruq markazlarini tanlaydi. Uyda tugʻish ham mumkin, biroq undan ancha kam foydalaniladi.
Ogʻriqni qoldirish
Ogʻriqni qoldirish boʻyicha qarorni boʻlgʻusi ona mustaqil qabul qiladi.
Eng koʻp tarqalgan variantlar:
- epidural anesteziya;
- vena ichiga yuboriladigan preparatlar;
- nafas olish texnikalari;
- tana holatini oʻzgartirish;
- iliq dush yoki vanna.
Shifokor har bir usulning afzalliklari va boʻlishi mumkin boʻlgan cheklovlarini oldindan tushuntiradi. Zarur boʻlsa, qarorni tugʻruq vaqtida ham oʻzgartirish mumkin.
Bola tugʻilgandan keyin
Bola tugʻilgach, tibbiy jamoa darhol dastlabki koʻrikni oʻtkazadi. Asoratlar boʻlmasa, chaqaloq odatda darhol onasiga «teri-teriga» kontakt uchun beriladi. Bunday kontakt emizishning muvaffaqiyatli boshlanishiga koʻmaklashadi va bolaga tezroq moslashishga yordam beradi.
Dastlabki sutka davomida bolaga majburiy tekshiruvlar bajariladi, shuningdek dastlabki profilaktik muolajalar va emlashlar oʻtkazilishi mumkin. Chiqarishdan oldin ota-onalar chaqaloqni parvarishlash boʻyicha tavsiyalar va pediatrga dastlabki tashriflar jadvalini oladi.
Tugʻruqdan keyingi tiklanish
Tabiiy tugʻruqdan keyin gospitalda turish odatda 24-48 soat davom etadi. Kesar kesishdan keyin ayol kuzatuv ostida biroz uzoqroq qoladi.
Chiqarishdan oldin shifokorlar batafsil tushuntiradi:
- tiklanish qanday kechadi;
- shifokorga qachon murojaat qilish kerak;
- choklarni parvarishlash xususiyatlari (kesar kesishda);
- emizish boʻyicha tavsiyalar;
- ruxsat etilgan jismoniy yuklama.
Bir necha haftadan keyin akusher-ginekologning nazorat qabuli tayinlanadi. Ogʻriq, harorat, kuchli qon ketish yoki boshqa xavotirli alomatlar paydo boʻlsa, tibbiy yordamga darhol murojaat qilish kerak.
Bolaning fuqaroligi
AQSh hududida tugʻilgan bola avtomatik tarzda Amerika fuqaroligini oladi.
Tugʻilgandan keyin quyidagilar rasmiylashtiriladi:
- tugʻilganlik haqidagi guvohnoma;
- ijtimoiy sugʻurta raqami (zarur boʻlsa);
- bolaning boshqa hujjatlari.
Ayni paytda bolaning fuqaroligi uning ota-onasiga yashash yoki immigratsion maqom olish uchun avtomatik huquq bermaydi.
Tugʻruq qancha turadi
Narx koʻplab omillarga bogʻliq.
Narxga quyidagilar taʼsir qiladi:
- sugʻurtaning mavjudligi;
- tanlangan gospital;
- tabiiy tugʻruq yoki kesar kesish;
- asoratlar;
- turish davomiyligi;
- qoʻshimcha tekshiruvlar.
Hatto sugʻurta boʻlganda ham xarajatlarning bir qismi mustaqil toʻlanishi mumkin. Aynan shuning uchun koʻpchilik oilalar barcha moliyaviy shartlarni oldindan aniqlashtiradi.
Foydali maslahatlar
Homiladorlik davrida oldindan quyidagilar tavsiya etiladi:
- shifokor tanlash;
- sugʻurta qoplamini tekshirish;
- gospital bilan tanishish;
- hujjatlarni yigʻish;
- tugʻruq uchun sumka tayyorlash;
- tibbiy xizmatlar kontaktlarini saqlab qoʻyish.
Agar oila yaqinda koʻchib kelgan boʻlsa, homilador ayollar, yosh ota-onalar va bolalarni qoʻllab-quvvatlashning mahalliy dasturlari haqida bilib olgan maʼqul.
AQShda homiladorlik va tugʻruq yaxshi tayyorgarlikni talab qiladi, biroq tibbiy tizimning oʻzi yuqori darajadagi yordam va zamonaviy kuzatuv sharoitlarini beradi. Shifokorni toʻgʻri tanlash, sugʻurta qanday ishlashini tushunish va hujjatlarni oʻz vaqtida tayyorlash stress darajasini sezilarli kamaytirish va asosiysiga — ona va boʻlgʻusi bolaning sogʻligʻiga eʼtibor qaratish imkonini beradi.
Boʻlgʻusi ota-onalar Amerika sogʻliqni saqlash tizimining xususiyatlari bilan qanchalik erta tanishsa, butun yoʻl — homiladorlikning dastlabki haftalaridan chaqaloq bilan uyga qaytishgacha — shunchalik xotirjam kechadi.
Maqola tugadi.
Barcha qoʻllanmalar →
